CHÍNH THỨC PHỤC DỰNG ĐIỆN KÍNH THIÊN: TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT CHƯA TỪNG CÓ TIỀN LỆ CỦA UNESCO
Chính thức khởi công phục hồi Điện Kính Thiên
Ngày 29/9/2026, dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên chính thức được khởi công tại Khu di sản Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Dự án đánh dấu bước chuyển từ hơn 15 năm nghiên cứu liên ngành sang giai đoạn triển khai phục hồi một trong những công trình quan trọng nhất của Hoàng thành Thăng Long.
Sáng 29/9, UBND thành phố Hà Nội tổ chức lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng nhiều lãnh đạo Trung ương, thành phố Hà Nội, các chuyên gia và nhà khoa học trong nước, quốc tế tham dự sự kiện.
Công trình biểu tượng của Hoàng thành Thăng Long
Điện Kính Thiên từng là Chính điện của Cấm thành Thăng Long thời Lê, giữ vai trò trung tâm quyền lực và không gian nghi lễ cung đình trong nhiều thế kỷ. Theo sử liệu, điện được khởi dựng dưới thời vua Lê Thái Tổ năm 1428 và được xây dựng, hoàn thiện qua các giai đoạn dưới thời Lê Thánh Tông.
Đây từng là nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng của triều đình, thiết triều, đại lễ và tiếp đón sứ thần. Công trình sau đó bị phá hủy qua nhiều biến động lịch sử. Ngày nay, dấu tích nổi bật còn lại là nền điện và những bậc thềm đá chạm rồng thời Lê.
Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới năm 2010, với hệ thống di tích và tầng văn hóa phản ánh lịch sử của trung tâm quyền lực tại Thăng Long – Hà Nội trong hơn một thiên niên kỷ.
15 năm nghiên cứu làm cơ sở phục dựng
Theo các cơ quan chức năng, dự án được chuẩn bị trên nền tảng khoảng 15 năm nghiên cứu liên ngành, kết hợp các lĩnh vực lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, bảo tồn di sản và nghiên cứu di sản phi vật thể. Quá trình này có sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế, cùng tham vấn từ UNESCO và ICOMOS.
Một trong những yêu cầu quan trọng của dự án là bảo đảm tính xác thực của di sản. Các dấu tích khảo cổ hiện hữu phải được bảo vệ, trong khi phương án phục hồi phải dựa trên các cứ liệu khoa học đã được kiểm chứng thay vì chỉ dựa vào suy đoán.
Nghiên cứu phục dựng đã phân tích công trình thành nhiều thành phần, từ móng, thân đến mái, nhằm kiểm chứng cơ sở khoa học cho từng bộ phận kiến trúc. Đây là cơ sở để cân bằng giữa mục tiêu tái hiện không gian lịch sử và yêu cầu bảo tồn các yếu tố gốc còn lại.
Dự án hơn 1.600 tỷ đồng
Theo chủ trương đầu tư được Hà Nội thông qua, dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư 1.686 tỷ đồng, thời gian thực hiện giai đoạn 2026–2030. Phạm vi dự án khoảng 10.700 m², bao gồm nền Điện Kính Thiên, sân Đan Trì, các khu vực sân phía Đông, phía Tây và khu vực phía Bắc đến nhà D67.
Các hạng mục gồm bảo quản, tu bổ những thành phần gốc của di tích; phục dựng Điện Kính Thiên và không gian liên quan; đồng thời xây dựng, hoàn thiện một số hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý và phát huy giá trị di sản. Dự án cũng dự kiến ứng dụng công nghệ quét laser 3D để lập hồ sơ khoa học điện tử cho các cấu kiện.
Theo thông tin mới nhất từ cơ quan báo chí Chính phủ, dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2029.
Không chỉ phục dựng một tòa điện
Việc phục hồi Điện Kính Thiên được xác định không chỉ nhằm tái hiện một công trình kiến trúc đã mất, mà còn hướng tới khôi phục từng bước không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long.
Sau khi hoàn thành, không gian Điện Kính Thiên cùng sân Đan Trì, Ngự Đạo và các khu vực liên quan có thể tạo điều kiện để nghiên cứu, diễn giải và tổ chức các hoạt động văn hóa, qua đó giúp công chúng hiểu rõ hơn về lịch sử và đời sống cung đình xưa.
Lễ khởi công ngày 29/9 được xem là một dấu mốc quan trọng trong quá trình bảo tồn và phát huy giá trị Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Dự án cũng mở đầu cho định hướng từng bước khôi phục trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, trên cơ sở tôn trọng tính xác thực và toàn vẹn của di sản.
